{"id":64140,"date":"2019-04-23T15:07:32","date_gmt":"2019-04-23T13:07:32","guid":{"rendered":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/?p=64140"},"modified":"2019-04-23T15:07:32","modified_gmt":"2019-04-23T13:07:32","slug":"kto-ciezej-pracuje","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/2019\/04\/23\/kto-ciezej-pracuje\/","title":{"rendered":"Kto ci\u0119\u017cej pracuje?"},"content":{"rendered":"
\n

Kto ci\u0119\u017cej pracuje?<\/p>\n

\"\"

 <\/p>\n

Gdy mowa o\u00a0wynagrodzeniu ludzi, wykonuj\u0105cych dla\u00a0pa\u0144stwa podstawowe funkcje, zwi\u0105zane z\u00a0jego bezpiecze\u0144stwem, trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0w odr\u00f3\u017cnieniu od niemal wszystkich innych zawod\u00f3w, w\u00a0te wkomponowana jest gotowo\u015b\u0107 do\u00a0po\u015bwi\u0119cenia w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa, a\u00a0nawet \u017cycia<\/strong>, je\u015bli by\u0142aby taka potrzeba.<\/strong> I\u00a0to nie tylko w\u00a0trakcie s\u0142u\u017cby, ale\u00a0w\u00a0zasadzie w\u00a0ka\u017cdym momencie. Nie ma tutaj znaczenia \u2013 wbrew twierdzeniom niekt\u00f3rych \u2013 czy\u00a0policjanci faktycznie gin\u0105 na\u00a0s\u0142u\u017cbie i\u00a0czy \u017co\u0142nierze umieraj\u0105 w\u00a0danym momencie na\u00a0wojnie<\/strong>. Wa\u017cne jest, \u017ce\u00a0nawet najdalej id\u0105cego po\u015bwi\u0119cenia od nich oczekujemy w\u00a0ka\u017cdym momencie i\u00a0t\u0119 deklarowan\u0105 gotowo\u015b\u0107 pa\u0144stwo musi odpowiednio docenia\u0107<\/strong> \u2013 pisze \u0141ukasz Warzecha.<\/p>\n

W\u00a0warunkach klasycznego liberalizmu wynagrodzenie za\u00a0dan\u0105 prac\u0119 jest spraw\u0105 prost\u0105: praca warta jest tyle, ile chce za\u00a0ni\u0105 zap\u0142aci\u0107 rynek<\/strong>. Rzadkie umiej\u0119tno\u015bci, wymagaj\u0105ce d\u0142ugiej nauki, s\u0105 w\u00a0naturalny spos\u00f3b cenione wy\u017cej. Najni\u017cej cenione s\u0105 umiej\u0119tno\u015bci najprostsze, bo\u00a0ich poda\u017c jest najwi\u0119ksza. Ale\u00a0s\u0142aby specjalista w\u00a0rzadkiej dziedzinie wcale nie musi zarabia\u0107 wi\u0119cej ni\u017c solidny, cho\u0107\u00a0ni\u017cej wykwalifikowany fachowiec.<\/p>\n

Rzecz jasna, niemal nigdzie system w\u00a0czystej postaci oczywi\u015bcie ju\u017c nie funkcjonuje. Szczeg\u00f3lnie nie spos\u00f3b o\u00a0nim m\u00f3wi\u0107 w\u00a0Europie z\u00a0jej sztywnymi kodeksami pracy, p\u0142acami minimalnymi i\u00a0stawkami godzinowymi. Lewica nie akceptuje prostych mechanizm\u00f3w rynkowych, a\u00a0\u017ce na\u00a0ustr\u00f3j gospodarczy Europy ma du\u017cy wp\u0142yw od wielu lat, regulacje, wyko\u015blawiaj\u0105ce mechanizmy rynkowe, obowi\u0105zuj\u0105 od dawna.<\/p>\n

Przy\u00a0okazji strajku nauczycieli tu i\u00a0tam zacz\u0119\u0142y si\u0119 jednak\u00a0pojawia\u0107 klasyczne ju\u017c licytacje, kto ma trudniej, komu wi\u0119c\u00a0powinno si\u0119 wi\u0119cej p\u0142aci\u0107. Takie absurdalne licytacje to standard.<\/strong> Gdyby przyjrze\u0107 si\u0119 dyskusjom, prowadzonym przy\u00a0okazji dowolnego protestu dowolnej grupy zawodowej, mogliby\u015bmy doj\u015b\u0107 do\u00a0wniosku, \u017ce\u00a0w zale\u017cno\u015bci od tego, kto akurat protestuje, najci\u0119\u017csz\u0105 robot\u0119 maj\u0105 a\u00a0to kasjerzy w\u00a0marketach, a\u00a0to g\u00f3rnicy, a\u00a0to lekarze, a\u00a0to policjanci, a\u00a0to zn\u00f3w listonosze, taks\u00f3wkarze czy\u00a0nauczyciele.<\/strong> Warto jednak\u00a0zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0pomi\u0119dzy wymienionymi zaj\u0119ciami istnieje zasadniczy podzia\u0142: cz\u0119\u015b\u0107 z\u00a0nich funkcjonuje na\u00a0mocno wprawdzie uregulowanym, ale\u00a0jednak\u00a0rynku pracy,<\/strong> a\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 (znaczna cz\u0119\u015b\u0107 lekarzy, nauczyciele, policjanci) nale\u017c\u0105 do\u00a0sfery bud\u017cetowej, gdzie rynkowy mechanizm niemal kompletnie nie dzia\u0142a.<\/strong><\/p>\n

Licytacj\u0119 na\u00a0to, kto ma ci\u0119\u017cej, co do\u00a0zasady uwa\u017cam za\u00a0zabaw\u0119 wyj\u0105tkowo durn\u0105.<\/strong> Ka\u017cdy zaw\u00f3d jest inny, ka\u017cdy stawia inne wymagania, w\u00a0ka\u017cdym inne s\u0105 kryteria oceny.<\/strong> Mo\u017cna by\u0107 fatalnym wyk\u0142adowc\u0105 akademickim czy\u00a0kiepskim neurochirurgiem, a\u00a0mo\u017cna by\u0107 znakomitym i\u00a0rzetelnym kasjerem czy\u00a0perfekcyjnym dekarzem. Wreszcie nikt nikogo nie zmusza nie tylko do\u00a0uprawiania danego zawodu, ale\u00a0nawet do\u00a0pracy w\u00a0og\u00f3le (pisa\u0142em o\u00a0tym na\u00a0blogu WEI).<\/p>\n

Szczeg\u00f3lny problem pojawia si\u0119 tam, gdzie pracodawc\u0105 jest pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie stosuje rynkowego mechanizmu wyceny pracy lub\u00a0stosuje go w\u00a0bardzo ograniczonym zakresie. Nauczyciele s\u0105 tutaj idealnym przyk\u0142adem. Chronieni przez\u00a0archaiczn\u0105 ustaw\u0119 \u2013 Kart\u0119 Nauczyciela z\u00a01982 roku \u2013 w\u00a0szkolnictwie publicznym nie s\u0105 w\u00a0\u017caden spos\u00f3b weryfikowani przez\u00a0rynek. Dobry nauczyciel nie zarobi wyra\u017anie wi\u0119cej ni\u017c kiepski, cho\u0107\u00a0w warunkach rynkowych by\u0142oby to oczywiste.<\/p>\n

Lecz\u00a0pojawia si\u0119 jeszcze jeden problem: jak pa\u0144stwo ma wycenia\u0107 prac\u0119 poszczeg\u00f3lnych grup, dla\u00a0kt\u00f3rych jest pracodawc\u0105 i\u00a0kto zas\u0142uguje na\u00a0wy\u017csze wynagrodzenie? Wi\u0119cej p\u0142aci\u0107 nauczycielowi w\u00a0pa\u0144stwowej szkole, policjantowi, \u017co\u0142nierzowi czy\u00a0lekarzowi?<\/strong> Odpowied\u017a na\u00a0to pytanie w\u00a0warunkach zaawansowanego pa\u0144stwowego etatyzmu sprowadza si\u0119 w\u00a0gruncie rzeczy do\u00a0tego, kt\u00f3ra grupa zawodowa mocniej i\u00a0skuteczniej poci\u0105gnie sukno do\u00a0siebie: wywrze skuteczniejsz\u0105 presj\u0119 na\u00a0rz\u0105d, wstrzeli si\u0119 lepiej w\u00a0moment, kiedy trzeba b\u0119dzie jej ulec, urz\u0105dzi wi\u0119ksz\u0105 uliczn\u0105 burd\u0119 albo\u00a0bardziej dotkliwy strajk. Za\u00a0uszeregowaniem wynagrodze\u0144 bud\u017cet\u00f3wki nie stoi zazwyczaj \u017cadna powa\u017cniejsza, ca\u0142o\u015bciowa analiza<\/strong>.<\/p>\n

Wydaje si\u0119 natomiast, \u017ce\u00a0mo\u017cna by wskaza\u0107 przynajmniej jedno kryterium, porz\u0105dkuj\u0105ce t\u0119 kwesti\u0119: spraw\u0119 powi\u0105zania danego zawodu z\u00a0podstawowymi funkcjami pa\u0144stwa. W\u00a0pa\u0144stwie etatystycznym, z\u00a0rozro\u015bni\u0119t\u0105 bud\u017cet\u00f3wk\u0105, kt\u00f3re przyzna\u0142o sobie kompetencje w\u00a0wielu dziedzinach i\u00a0wieloma si\u0119 zajmuje, zapomina si\u0119 \u0142atwo, \u017ce\u00a0politologia wyra\u017anie m\u00f3wi o\u00a0podstawowych funkcjach pa\u0144stwa. Nie ma w\u015br\u00f3d nich ani\u00a0s\u0142u\u017cby zdrowia, ani\u00a0edukacji. Podstawow\u0105 funkcj\u0105 pa\u0144stwa jest natomiast\u00a0zapewnienie obywatelom fizycznego bezpiecze\u0144stwa zewn\u0119trznego i\u00a0wewn\u0119trznego. Dlatego\u00a0s\u0142u\u017cbami o\u00a0rudymentarnym dla\u00a0pa\u0144stwa znaczeniu s\u0105 wojsko i\u00a0policja (ewentualnie podstawowe s\u0142u\u017cby pochodne) oraz\u00a0do jakiego\u015b poziomu administracja publiczna, konieczna do\u00a0obs\u0142ugi podstawowych funkcji pa\u0144stwa. Rozszerzanie poj\u0119cia bezpiecze\u0144stwa na\u00a0kolejne dziedziny (bezpiecze\u0144stwo zdrowotne, \u017cywieniowe, socjalne itd.) to wymys\u0142y etatyzmu, pozwalaj\u0105ce pa\u0144stwu uzasadnia\u0107 swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 i\u00a0rozrost funkcji w\u00a0tych dziedzinach.<\/strong><\/p>\n

Gdy mowa o\u00a0wynagrodzeniu ludzi, wykonuj\u0105cych dla\u00a0pa\u0144stwa podstawowe funkcje, zwi\u0105zane z\u00a0jego bezpiecze\u0144stwem, trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0w odr\u00f3\u017cnieniu od niemal wszystkich innych zawod\u00f3w, w\u00a0te wkomponowana jest gotowo\u015b\u0107 do\u00a0po\u015bwi\u0119cenia w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa, a\u00a0nawet \u017cycia, je\u015bli by\u0142aby taka potrzeba.<\/strong> I\u00a0to nie tylko w\u00a0trakcie s\u0142u\u017cby, ale\u00a0w\u00a0zasadzie w\u00a0ka\u017cdym momencie. Nie ma tutaj znaczenia \u2013 wbrew twierdzeniom niekt\u00f3rych \u2013 czy\u00a0policjanci faktycznie gin\u0105 na\u00a0s\u0142u\u017cbie i\u00a0czy \u017co\u0142nierze umieraj\u0105 w\u00a0danym momencie na\u00a0wojnie. Wa\u017cne jest, \u017ce\u00a0nawet najdalej id\u0105cego po\u015bwi\u0119cenia od nich oczekujemy w\u00a0ka\u017cdym momencie i\u00a0t\u0119 deklarowan\u0105 gotowo\u015b\u0107 pa\u0144stwo musi odpowiednio docenia\u0107.<\/strong><\/p>\n

Do\u00a0czego prowadzi potraktowanie tych zaj\u0119\u0107 jak zwyk\u0142ego zaj\u0119cia w\u00a0godzinach prac<\/strong>y, powinien nam przypomina\u0107 nies\u0142awny przypadek holenderskich B\u0142\u0119kitnych He\u0142m\u00f3w w\u00a0Srebrenicy w\u00a01995 roku. Przyczyny, dla\u00a0kt\u00f3rych Holendrzy nie ruszyli palcem, gdy Serbowie zabierali chroni\u0105cych si\u0119 w\u00a0\u201ebezpiecznej strefie\u201d muzu\u0142man\u00f3w na\u00a0egzekucj\u0119, by\u0142y oczywi\u015bcie z\u0142o\u017cone, ale\u00a0jedn\u0105 z\u00a0nich by\u0142o podej\u015bcie do\u00a0samego zawodu \u017co\u0142nierza. Rzecz jasna, Holendrzy nie bronili w\u00f3wczas w\u0142asnego pa\u0144stwa, ale\u00a0te\u017c dow\u00f3dztwo batalionu Dutchbat III, kt\u00f3ry mia\u0142 bo\u015bniackich muzu\u0142man\u00f3w chroni\u0107, podchodzi\u0142o do\u00a0swojej misji tak, jakby nie mia\u0142o pod\u00a0sob\u0105 \u017co\u0142nierzy, ale\u00a0ochroniarzy z\u00a0biurowca, kt\u00f3rzy w\u00a0kontrakt nie maj\u0105 wpisanego nara\u017cania \u017cycia, kiedy pojawia si\u0119 uzbrojony bandyta. Nie chcieliby\u015bmy na\u015bladowa\u0107 takiego podej\u015bcia.<\/strong><\/p>\n

I\u00a0jeszcze kilka s\u0142\u00f3w na\u00a0temat argumentacji nauczycieli, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105c o\u00a0swojej ci\u0119\u017ckiej pracy, nieustannie powtarzaj\u0105, \u017ce\u00a0nie ogranicza si\u0119 ona do\u00a0godzin przy\u00a0tablicy, lecz\u00a0\u017ce do\u00a0pensum nie wlicza si\u0119 czasu, po\u015bwi\u0119canego na\u00a0sprawdzanie test\u00f3w i\u00a0klas\u00f3wek lub\u00a0przygotowywanie si\u0119 do\u00a0lekcji.<\/p>\n

To niepowa\u017cna argumentacja. Po\u00a0pierwsze \u2013 nawet wyk\u0142adowcy akademiccy nie przygotowuj\u0105 si\u0119 do\u00a0ka\u017cdego wyk\u0142adu. Tym bardziej nie robi\u0105 tego nauczyciele w\u00a0szko\u0142ach. Owszem, modyfikacje podstawy programowej wymuszaj\u0105 w\u0142o\u017cenie pewnej pracy w\u00a0przygotowanie zaj\u0119\u0107, ale\u00a0przecie\u017c nie przed ka\u017cd\u0105 lekcj\u0105 i\u00a0nie co rok.<\/strong> Po\u00a0drugie za\u015b\u00a0\u2013 praca poza godzinami \u201ebiurowymi\u201d nie jest absolutnie szczeg\u00f3ln\u0105 cech\u0105 nauczycielskiej profesji. Dotyczy to wi\u0119kszo\u015bci zawod\u00f3w umys\u0142owych. S\u0119dziowie czytaj\u0105 w\u00a0domu akta lub\u00a0pisz\u0105 uzasadnienia wyrok\u00f3w; menad\u017cerowie przygotowuj\u0105 raporty i\u00a0strategie; dziennikarze pisz\u0105 teksty, maj\u0105c zreszt\u0105 w\u00a0og\u00f3le nienormowany czas pracy. Pod\u00a0tym wzgl\u0119dem sytuacja nauczycieli, kt\u00f3rym ustawa bardzo precyzyjnie okre\u015bla liczb\u0119 godzin przy\u00a0tablicy (i nie jest to liczba, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, pora\u017caj\u0105ca), jest i\u00a0tak wyj\u0105tkowo komfortowa.<\/strong><\/p>\n

Czy\u00a0to wszystko oznacza, \u017ce\u00a0nauczycielom nie powinno si\u0119 p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej? Mog\u0119 tylko powt\u00f3rzy\u0107 to, co ju\u017c wielokrotnie pisa\u0142em i\u00a0m\u00f3wi\u0142em: tak, powinno si\u0119 p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej \u2013 ale\u00a0tylko tym nauczycielom, kt\u00f3rzy w\u00a0warunkach cho\u0107by symulowanego rynku poka\u017c\u0105, \u017ce\u00a0ich praca jest tyle warta. Mechaniczne podnoszenie wynagrodze\u0144 wszystkim bez \u017cadnych warunk\u00f3w, zr\u00f3\u017cnicowania i\u00a0odniesienia do\u00a0efekt\u00f3w pracy nie jest naprawianiem, ale\u00a0dalszym psuciem systemu.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/span> https:\/\/wei.org.pl\/article\/kto-ciezej-pracuje\/<\/a> 2019.04.23<\/span><\/div>\n
za:nszzp.pl<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto ci\u0119\u017cej pracuje?   Gdy mowa o\u00a0wynagrodzeniu ludzi, wykonuj\u0105cych dla\u00a0pa\u0144stwa podstawowe funkcje, zwi\u0105zane z\u00a0jego bezpiecze\u0144stwem, trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0w odr\u00f3\u017cnieniu od niemal wszystkich innych zawod\u00f3w, w\u00a0te wkomponowana jest gotowo\u015b\u0107 do\u00a0po\u015bwi\u0119cenia w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa, a\u00a0nawet \u017cycia, je\u015bli by\u0142aby taka potrzeba. I\u00a0to nie tylko w\u00a0trakcie s\u0142u\u017cby, ale\u00a0w\u00a0zasadzie w\u00a0ka\u017cdym momencie. Nie ma tutaj znaczenia \u2013 wbrew twierdzeniom niekt\u00f3rych \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64141,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,28,1],"tags":[],"class_list":["post-64140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolumna-3","category-baner","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64142,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64140\/revisions\/64142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64141"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nszzp.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}